Vakmanschap tot achter de komma: een interview met Jitze Rinsma

In de reeks “Markante personen in de parkeerwereld” spreken we vandaag -op een zomerse middag in Amersfoort- met Jitze Rinsma. Een gesprek met een ware pionier binnen de parkeerwereld. Jitze ademt parkeren. Al vijftig jaar lang deelt hij zijn scherpe blik op het vakgebied via publicaties en artikelen. Inmiddels zijn er al meer dan honderd van zijn hand verschenen. Een gesprek over geautomatiseerde ‘mannetjes’, de cruciale rol van de beheerder en waarom het parkeervak écht een ambacht is dat je niet tussen 9 en 5 even snel ‘managet’.

Van de redactie Vexpansie | Tjeerd Velders en Jeroen Quee

Van de Friese klei naar de Delftse TH

Zijn reis begint in een klein Fries dorpje. Via de middelbare school in Sneek, belandt Jitze in Delft om Civiele Techniek aan de Technische Hogeschool te gaan studeren en kiest -geïnspireerd door ir. Peter Hakkesteegt, toen werkzaam bij de gemeente Delft- voor verkeerskunde. Het bleek het startschot van zijn carrière, die hem van Eindhoven (1973-1979) naar Zwolle bracht, om in 1984 in Enschede neer te strijken. Die laatste gemeente was destijds een zogenaamde ‘Artikel 12-gemeente’ met een verkeersafdeling met een beperkt aantal medewerkers. Er lagen prachtige uitdagingen. Niet in mindere mate vanwege drukte op straat op zaterdagen en Duitse feestdagen, als drommen oosterburen de stad bezoeken.

De digitalisering van het ‘mannetje’

In 1991 voerde Enschede het fiscaal parkeren in. Daar stond Jitze aan de wieg van het gebruik van de allereerste handhelds voor handhavers. “Dat vonden de handhavers destijds helemaal niks,” lacht Jitze. Ook de parkeerterreinen gingen op de schop. De nostalgische hokjes met een fysiek ‘mannetje’ erin werden door Jitze geautomatiseerd. Na de realisatie van de bekende Van Heekgarage besloot Jitze in 2002 voor zichzelf te beginnen. Samen met Leo de Jong richtte hij Keypoint Parking op. Een van hun eerste klussen was interim-parkeermanager bij de gemeente Amersfoort en de verzelfstandiging van de parkeergarages naar Parkeren Amersfoort BV. In 2006 publiceerde hij het Praktijkboek Parkeergarages dat hij samen met Beno Koens schreef. Vanaf 2017 houdt Jitze zich als eigenaar van Rinsma Parkeeradvies bezig met parkeervraagstukken waarbij de onderdelen handhaving, duurzaam onderhoud en brandveiligheid zijn specifieke interesse hebben.

Parkeren is een ambacht, geen managementtool

Als we Jitze vragen naar de rode draad in zijn lange loopbaan, hoeft hij niet lang na te denken. Er is in de loop der jaren veel veranderd in de parkeerwereld. Waar vroeger de inhoud leidend was, ziet hij nu een verschuiving: “Er is vandaag de dag veel kennis van management, processen of juridische zaken, maar steeds minder specifieke, diepgaande kennis van parkeren zelf. Parkeren is een vak. Je moet je écht verdiepen in het onderliggende probleem”. Die vakkennis zit hem volgens Jitze juist daarin en in de details die anderen over het hoofd zien. Hij investeerde de afgelopen decennia met name in onderwerpen die letterlijk en figuurlijk ‘onder het maaiveld’ bleven:

– Wateroverlast: hoe voorkom je dat een parkeergarage blank komt te staan?
– SOS-toegang: systeem voor hulpdiensten om via een universele transponder snel toegang tot afgesloten parkeervoorzieningen te krijgen.
– Langdurige stroomuitval: wat doe je als álles uitvalt, inclusief de reguliere communicatie?
– Veiligheid: als lid van het Vexpan-expertteam boog hij zich onlangs nog over de vraag hoe je voorkomt dat een voetganger een slagboom op zijn hoofd krijgt.

Eerst de beheerder, dan pas de architect

De pragmatische insteek van Jitze zie je ook terug in zijn visie op projectontwikkeling. Gevraagd naar de evolutie van de parkeergarage, is Jitze resoluut: “Het begint in feite bijna altijd verkeerd. Wie denk je dat er bij de bouw van een nieuwe parkeergarage als eerste geraadpleegd wordt? De architect of de constructeur? Maar je moet beginnen bij de beheerder! Denk vanuit de praktijk. Hoe maak je het schoon? Hoe rijdt het in? Daar begint goed ontwerp.” Die gedrevenheid mist hij soms bij de jongere generatie vakgenoten. “Het werk houdt niet op tussen 17:00 en 09:00 uur. Die arbeidsethos en betrokkenheid bij het vakgebied, dat zie ik helaas wel afnemen.” Naast diepgaande vakkennis is er volgens Jitze nog één ingrediënt onmisbaar voor een succesvolle parkeerprofessional: “Bestuurlijke sensitiviteit! Als adviseur moet je de politieke arena begrijpen.”

Pionieren met de Vexpan

Het is dan ook geen verrassing dat Jitze al vanaf de absolute start betrokken was bij branchevereniging VEXPAN. Oprichter Ward Vleugels en Nico Klein Beernink polsten hem al snel voor een bestuursfunctie. Jitze werd vicevoorzitter, organiseerde eigenhandig jaarcongressen en hielp de koers van de vereniging te bepalen. Ook stond hij aan de wieg van de bekende norm NEN 2443 (voor het parkeren en stallen van personenauto’s). “Cees Harteveld van het Ministerie heeft destijds subsidie vanuit het Rijk geregeld om dit van de grond te krijgen.” Grontmij werd de auteur. Op 11 april 2000 is de norm gepresenteerd (in 2013 is een herziening gepubliceerd). Bij zijn afscheid van het bestuur van Vexpan in 2002 is Jitze benoemd tot erelid. Tot op de dag van vandaag is Jitze actief in de redactiecommissie van het vakblad Vexpansie en schrijft hij mee aan publicaties over onder andere betononderhoud.

Handhaving moet lonen

Een ander stokpaardje van Jitze is de fiscale handhaving. Waar veel gemeenten handhaving zagen als een noodzakelijk kwaad dat geld kostte, beet Jitze zich vast in de cijfers. “Handhaving hoort gewoon kostendekkend te zijn.” Hij deed grootschalig onderzoek naar de productiviteit van parkeerhandhaving en schudde de markt wakker met scherpe artikelen en lezingen.

Fietsen in Beieren en graven in het verleden

Wie denkt dat Jitze alleen maar aan parkeergarages denkt, heeft het mis. Hoewel hij en zijn vrouw vroeger prachtige, verre reizen maakten -met de Griekse eilanden als absolute favoriet- doen ze dat nog steeds, maar nu met georganiseerde busreizen. “Kortgeleden zijn we naar Beieren geweest om heerlijk te fietsen, en we hebben een prachtige reis naar Engeland gemaakt. Het is fantastisch om nog te kunnen reizen en onderweg contact te hebben met andere mensen.” Daarnaast houdt Jitze zijn conditie op peil met fitness en is hij wekelijks in het zwembad. Thuis kruipt hij graag achter de computer voor zijn andere grote passie: genealogie. “Ik ben heel fanatiek in het uitpluizen van onze familiestamboom. Die gaat inmiddels al terug tot vóór het jaar 1600. Ik gebruik MyHeritage en heb zelfs een DNA-test gedaan om nieuwe connecties te vinden.”

De toekomst: mensenwerk blijft

Als Jitze tot slot nog één ding mag veranderen in de parkeerwereld, dan is het de terugkeer naar de basis: professionaliteit. “We kunnen alles wel digitaliseren en we werken met z’n allen veel meer thuis, maar het blijft nog altijd ontzettend druk op de weg. Die auto’s moeten ergens staan. Ons vak is en blijft mensenwerk. Dat moeten we nooit vergeten.” Zijn kinderen zijn weliswaar niet in de parkeerwereld gestapt, maar het DNA van hun vader hebben ze overduidelijk meegekregen. Zijn dochter is concernadviseur bij een gemeente en zijn zoon adviseert de maakindustrie op het terrein van duurzaamheid. Beiden gezegend met de gedrevenheid om processen en systemen elke dag een stukje beter te maken. Net als Jitze.

Bekijk ook:

• Jitze Rinsma op LinkedIn
• Recente Vexpansie artikelen geschreven door Jitze Rinsma
• NEN 2443:2013