Is parkeerbeleid nog nodig?

Steeds minder gemeenten stellen parkeerbeleid op. Deze tendens sluit aan bij de constatering dat parkeren geen losstaand beleidsveld meer is. Parkeermaatregelen worden steeds vaker erkend als een belangrijk instrument om te sturen op gemeentelijke ambities. Parkeren heeft namelijk invloed op wie waar staat en hoe mensen zich verplaatsen. Om gericht te kunnen sturen op deze effecten is het essentieel dat gemeenten basiskeuzes met betrekking tot parkeren vastleggen in een integrale visie. Parkeren is geen sluitstuk meer in de planvorming, maar is onderdeel van de ambities voor mobiliteit en openbare ruimte. Een deel van het parkeerbeleid wordt daarmee vervangen door een integrale visie.

[Dit artikel verscheen eerder in Vexpansie 2020-2 | Tekst Annet Dijk-Schepman en Aukje van de Reijt]

Kwaliteit, gebruik en beheer

Het integraal beschouwen van parkeren in relatie tot andere beleidsvelden wordt met de komst van de Omgevingswet zelfs verplicht. Het beleidsveld parkeren moet onder de Omgevingswet namelijk bijdragen aan brede doelstellingen voor kwaliteit, gebruik en beheer van de fysieke leefomgeving. Desondanks kijken gemeenten in de praktijk al snel op maatregelenniveau naar parkeren, zonder eerst basiskeuzes vast te leggen. Het blijft namelijk nodig om uitvoeringsbeleid voor parkeren te hebben. Een nota Parkeernormen is er bijvoorbeeld altijd wel; dit is een essentieel onderdeel bij het verlenen van een omgevingsvergunning. Zonder een integrale visie ontbreekt de koppeling tussen het parkeerbeleid en gemeentelijke ambities en wordt de sturingskracht van parkeerbeleid niet optimaal benut. Belangen als bereikbaarheid en leefbaarheid staan soms lijnrecht tegenover elkaar als het gaat om parkeren, bijvoorbeeld in winkelgebieden. Parkeren gaat in de openbare ruimte de strijd aan met belangen voor onder meer vergroenen, verblijven, ondergronds afval scheiden en elektrisch laden. Door vooraf keuzes te maken op aandachtspunten voor parkeren en andere beleidsvelden voorkom je discussie bij de implementatie en uitvoering. Het maken van keuzes helpt vervolgens bij het formuleren van parkeermaatregelen. Parkeermaatregelen worden een logisch gevolg van de geformuleerde ambities.

Consensus over basiskeuzes

Een ander voordeel van het maken van basiskeuzes voor parkeren is dat bewust ruimte gelaten kan worden voor verandering. De basiskeuzes staan vast, maar de exacte invulling op deelonderwerpen en voor deelgebieden kan veranderen. Door het hoge tempo waarmee nieuwe technologieën opgenomen worden door de maatschappij is beleid voor sommige deelonderwerpen al snel achterhaald. Waar het decennia heeft geduurd voordat een meerderheid van de huishoudens een radio of wasmachine had, zijn smartphones en sociale media in slechts enkele jaren tot de meeste huishoudens doorgedrongen. Dit geldt ook voor de explosieve groei van pakketbezorgingen, Uber of de vanzelfsprekende aanwezigheid van deelmobiliteit in steden. Voor parkeren zien we bijvoorbeeld een groeiende toepassing van sensoren, parkeerregelsystemen en manieren om ‘de gebruikers’ te laten betalen. Met consensus over basiskeuzes over het gebruik en de kwaliteit van de ruimte kan voor deze specifieke onderwerpen relatief snel beleid worden ontwikkeld. Uitvoeringsbeleid kan in een kleiner gebied worden getest voordat het over de hele gemeente wordt uitgerold. Op kleine schaal zijn effecten vooraf beter in te schatten. Met de lessen uit pilots kan uitvoeringsbeleid stap voor stap worden uitgebouwd.

Annet Dijk-Schepman en Aukje van de Reijt, senior adviseurs Parkeren & Locatieontwikkeling Goudappel Coffeng