De Birò in Amsterdam: Van overlast naar toekomstperspectief

Een Birò is een klein, elektrisch stadsvoertuig. Tot grote ergernis van velen kon de bestuurder hiermee op de weg en op fietspaden rijden en parkeren op de stoep zonder te betalen. De gemeente Amsterdam heeft een plan geïmplementeerd om de Birò te weren van de stoep en met een kenteken een parkeervak in te krijgen.

[Dit artikel verscheen eerder in Vexpansie 2020-3 |Tekst Mick Limburg en Onno van het Groenewoud]

De Birò is een elektrisch klein voertuig dat voor stadsvervoer veel beter is dan een auto. Liever meer mensen in een Birò dan in een auto: milieuvriendelijker en een kleinere footprint op de openbare ruimte. Jarenlang ergerde zich een grote groep burgers en politici aan het gebruik van de Birò. De bestuurder kon rijden op de weg, maar ook op fietspaden en parkeren op de stoep zonder te betalen net als een invaliden­voertuig zoals de Canta. Dit terwijl de Birò niet als gehandicaptenvoertuig is gere­gistreerd bij de RDW en 97 procent van de bestuurders niet gehandicapt is. De grote vraag; hoe krijg je ‘m van de stoep en in een parkeervak?

De gemeente Amsterdam heeft binnen een jaar een plan geïmplementeerd om de Birò te weren van de stoep en met een kenteken een parkeervak in te krijgen.

Handhaven, zo ja en hoe?

De zoektocht begon met inventariseren wat er qua handhaving mogelijk is op de stoep. Er blijkt bijzonder weinig mogelijk te zijn. Een eenmaal uitgegeven gehandicaptenvoertuig is door politie en justitie bijna niet te bekeuren. Er is immers geen kenteken dus moet de bestuurder op heterdaad betrapt worden. Deze kan zich vervolgens beroepen op het recht op privacy. Zo wordt het erg lastig om een bestuurder te verbaliseren.

De oplossing? Zorgen dat alle Birò’s een kenteken krijgen. In samenwerking met de RDW en de leverancier Birò Nederland is dit delicate proces gestart. Formeel moet een Birò een kenteken hebben als het voor het eerst de weg op gaat. Vrijwel geen enkele Birò heeft er een. Nu kan alleen achteraf, op basis van vrijwilligheid, een Birò-rijder verleid worden een kenteken aan te schaffen.

Waarom zou een gebruiker hiervoor gaan? Immers, een kenteken betekent kans op een boete bij parkeren op de stoep en, erger nog, parkeergeld betalen.

Parkeervergunning, welke en hoe?

Ten eerste moet een parkeervergunning voor een Birò aantrekkelijk genoeg zijn om een gebruiker te bewegen een kenteken aan te vragen. De stadsauto is vaak juist aangeschaft om er de hele stad mee door te rijden en overal neer te kunnen zetten. Een vergunning voor de hele stad ligt dan voor de hand, maar dit druist in tegen het algemene parkeerbeleid van de gemeente Amsterdam. Hoe vind je hierin een passende oplossing?

Na lang wikken en wegen is op 1 juli jl. de Gemeente Amsterdam begonnen met een experiment. Gebruikers van een Birò kunnen ondanks dat ze mogelijk in bezit zijn van andere autovergunningen ook een tijdelijke stadsbrede parkeervergunning voor hun Birò aanvragen. Er is een plafond van 3.000 vergunningen ingesteld. Om ervoor te zorgen dat het totaal aantal uitgegeven vergunningen niet toeneemt, wordt ieder halfjaar de wachtlijst voor andere vergunningen aangepast. Het zal in de toekomst dus moeilijker worden een autovergunning te krijgen. Zo stimuleren we tijdelijk dit voertuig ten koste van een auto.

Langetermijnbeleid

Op langere termijn moet het Rijk Amsterdam de mogelijkheid geven te differentiëren in parkeertarieven, zodat Birò’s of andere soortgelijke voertuigen weinig of nauwelijks parkeergeld hoeven te betalen. Hierdoor wordt een stadsbrede vergunning mogelijk overbodig. Amsterdam hoopt dit over twee jaar te kunnen doen. Dan kan de status van Birò en vergelijkbare voertuigen worden aangepast ten nadele van auto’s. Dit allemaal op weg om in 2030 een elektrische en emissieloze stad Amsterdam te bereiken.

Nieuwe problemen en zoektochten?

Zijn er alleen positieve zaken te melden? Nee, jammer genoeg niet. Er is nog steeds een groep bestuurders die moeilijk ter been zijn, maar niet voldoen aan de regelgeving en eisen van de RDW om in aanmerking te komen om hun Birò als gehandicaptenvoertuig aan te merken (of registreren).

Daarnaast ontstaan er laadproblemen. Een Birò werd voornamelijk op de stoep tegen de gevel met verlengsnoer via een gewoon stopcontact opgeladen. Nu de stadsauto in een parkeervak staat -en meestal niet vlak bij de woning-, wordt het verlengsnoer wel erg lang. Dit is een reden waarom gebruikers kiezen voor opladen met een speciale kabel aan een laadpaal. Deze zijn echter niet veilig. Daarnaast zijn de laadpalen juist bedoeld voor auto’s wat weer leidt tot een nieuwe zoektocht: het faciliteren van openbare laadpunten voor Birò’s en andere vergelijkbare voertuigen.

Mick Limburg – Adviseur Parkeren

Onno van het Groenewoud – Adviseur Verkeer & Openbare Ruimte